Are you calling me a liar?

Η ιστορία με την Κέιτι Ζακαράια με το αθώο ψεματάκι της (μπροστά στο δικό της εγώ είμαι ο Μινχάουζεν) μας θύμισε κάποιες άλλες, πολύ πιο παλαβές ιστορίες ανθρώπων που ζούσαν κυριολεκτικά βουτηγμένοι στο ψέμα. Καταρχάς, όλοι θυμόμαστε τις δύο πιο πρόσφατες: την εξοργιστική του George Santos, και τη θλιβερή και μακάβρια του Jason Arday.

Ο μεν Σάντος, γεννημένος το 1988, εκλέχθηκε στο Κογκρέσο των ΗΠΑ το 2022 εκπροσωπώντας την 3η περιφέρεια της Νέας Υόρκης, όμως λίγο μετά την τρομερή επιτυχία του μια έρευνα των New York Times αποκάλυψε ότι ολόκληρο το βιογραφικό του ήταν ένα πλήρως κατασκευασμένο οικοδόμημα. Ο Σάντος ισχυριζόταν ότι είχε αποφοιτήσει από το Baruch College και το New YorkUniversity, ότι είχε διαπρέψει ως στέλεχος επενδυτικών κολοσσών όπως η Goldman Sachs και η Citigroup, ότι διαχειριζόταν μια επιτυχημένη οικογενειακή εταιρεία ακινήτων με πελώριο χαρτοφυλάκιο και πολλά, πολλά άλλα. Στην πραγματικότητα ούτε είχε σπουδάσει ποτέ σ’ αυτά ιδρύματα, ούτε εργάστηκε ποτέ του στις τρομερές αυτές τράπεζες, ούτε δούλευε στο real estate: για την ακρίβεια, του είχαν κάνει έξωση επειδή δεν είχε για να πληρώσει το νοίκι… 

Αλλά δεν έφταναν αυτά! Έλεγε ακόμα ότι οι παππούδες του ήταν Εβραίοι επιζήσαντες από το Ολοκαύτωμα, ότι η μητέρα του πέθανε στους Δίδυμους Πύργους, ότι τέσσερις υπάλληλοί του σκοτώθηκαν σε ένα κλασικό αμερικανικό mass shooting κλπ. κλπ. Όταν τον πήραν μυρωδιά, του άσκησαν όσες διώξεις χωρούσαν σε έναν μεγάλο χαρτοφύλακα, και είχε την τιμή να γίνει μόλις ο έκτος βουλευτής στην ιστορία των ΗΠΑ που αποβλήθηκε από το Κογκρέσο. Και ο πρώτος που πήρε πόδι επειδή έλεγε ψέματα.

Αλλά δεν έφταναν αυτά! Έλεγε ακόμα ότι οι παππούδες του ήταν Εβραίοι επιζήσαντες από το Ολοκαύτωμα, ότι η μητέρα του πέθανε στους Δίδυμους Πύργους, ότι τέσσερις υπάλληλοί του σκοτώθηκαν σε ένα κλασικό αμερικανικό mass shooting κλπ. κλπ.

Η ιστορία με τον Τζέισον Άρντεϊ είναι άλλου τύπου. Γεννημένος το 1985, κέρδισε τη διεθνή προσοχή το 2023, όταν σε ηλικία μόλις 37 ετών διορίστηκε Καθηγητής Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ, και δη ως ο νεότερος μαύρος καθηγητής στην ιστορία του ιδρύματος. Η προσωπική του διαδρομή προβλήθηκε με συγκίνηση από όλα τα Μέσα, καθώς μέχρι την ηλικία των 11 ετών δεν μιλούσε λόγω ενός αναπτυξιακού προβλήματος, δεν γνώριζε γραφή και ανάγνωση μέχρι τα 18, κ.ο.κ. Μα νά όμως που τα κατάφερε: ένα παράδειγμα προς μίμηση. 

Ωστόσο, η εικόνα αυτή κατέρρευσε όταν αποκαλύφθηκε ότι η διδακτορική του διατριβή, αλλά και μεταγενέστερες δημοσιεύσεις του, ήταν σε μεγάλο βαθμό προϊόντα λογοκλοπής. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι το βιογραφικό του περιλάμβανε άπειρα κατασκευασμένα στοιχεία: ότι ήταν εθελοντής, ότι είχε πάρει μέρος σε κάτι γνωστές τηλεοπτικές παραγωγές — διάφορα… Τίποτε από όλα αυτά δεν θα είχε τόσο μεγάλη σημασία αν, υπό το βάρος των αποκαλύψεων και της αβάσταχτης κατακραυγής από τα βρετανικά Μέσα ενημέρωσης, δεν αποφάσιζε —αυτός, μια ιδιαίτερη, πονεμένη ψυχή— να βάλει τέλος στη ζωή του… Πολύ μεγάλη αδικία, και μεγάλο κρίμα.

Όμως υπάρχουν άλλες δύο περιπτώσεις —μεταξύ κάμποσων δεκάδων παρόμοιων: ο κατάλογος είναι ατέλειωτος— που έχουν μεγάλο ενδιαφέρον, ξεχωριστό η καθεμιά τους. Και οι δύο αφορούν συγγραφείς. (Γενικά οι συγγραφείς το ’χουν με το ψέμα και την κατασκευασμένη πραγματικότητα: τα 9 από τα 10 «βιωματικά» που ανεβάζουν με φαν κ.τ.π. είναι καραμπινάτα ψέματα, και το δέκατο συνήθως είναι ακόμη χειρότερο). Αλλά ας δούμε τους δυο που λέγαμε.

Γενικά οι συγγραφείς το ’χουν με το ψέμα και την κατασκευασμένη πραγματικότητα: τα 9 από τα 10 «βιωματικά» που ανεβάζουν με φαν κ.τ.π. είναι καραμπινάτα ψέματα, και το δέκατο συνήθως είναι ακόμη χειρότερο.

Ο Dan Mallory, γεννημένος το 1979, στέλεχος εκδοτικού οίκου σε πολύ υψηλό επίπεδο, σημείωσε τεράστια εμπορική επιτυχία το 2018 εκδίδοντας με το ψευδώνυμο A. J. Finn το εκπληκτικό ψυχολογικό θρίλερ «Η Γυναίκα στο Παράθυρο» («TheWoman in the Window», στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Ψυχογιός επίσης το 2018, σε μετάφραση του Αναστάσιου Αργυρίου). Φυσικά το βιβλίο έγινε μπεστ σέλερ, και τον Μάιο του 2021 ανέβηκε και στο Netflix, σε σκηνοθεσία του Τζο Ράιτ, η κινηματογραφική του μεταφορά, με την Έιμι Άνταμς, τον Γκάρι Όλντμαν, την Τζούλιαν Μουρ και τον Άντονι Μακί: τρομερό καστ. Μάλιστα, η παραγωγή προοριζόταν αρχικά να ανέβει στις αίθουσες το 2019, αλλά η κυκλοφορία της καθυστέρησε λόγω κάποιων απαραίτητων επαναληπτικών γυρισμάτων αρχικά, και στη συνέχεια και εξαιτίας της πανδημίας. Καλά ώς εδώ. 

Όμως το 2019 ένα ρεπορτάζ του The NewYorker ξεσκέπασε το συστηματικό πλέγμα ψευδών που ο Μάλορι διατηρούσε επί χρόνια και χρόνια στον εκδοτικό χώρο. Ο άνθρωπος αυτός ισχυριζόταν συστηματικά σε συνεργάτες, αφεντικά και παντού ότι είχε διδακτορικό τίτλο από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, ότι είχε διαγνωστεί με επιθετικό όγκο στον εγκέφαλο (αγγειοσάρκωμα — μακριά από μας), ότι η μητέρα του είχε πεθάνει από καρκίνο, ότι ο αδελφός του είχε αυτοκτονήσει (και η μαμά του και ο αδερφός του είναι μια χαρά στην υγεία τους, χτύπα ξύλο) και λοιπά και λοιπά. Του ήταν αδύνατον να λέει την αλήθεια: ο άνθρωπος είχε θέμα. Μάλιστα, όταν αποκαλύφθηκε η αλήθεια, ο ίδιος απέδωσε τα ψέματά του στη διπολική διαταραχή από την οποία έσπευσε να δηλώσει ότι πάσχει, και ότι τα έλεγε και τα διέδιδε όταν είχε ψυχωσικά επεισόδια. Το μαντέψατε: κανείς δεν τον πίστεψε.

Ο άνθρωπος αυτός ισχυριζόταν συστηματικά σε συνεργάτες, αφεντικά και παντού ότι είχε διδακτορικό τίτλο από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, ότι είχε διαγνωστεί με επιθετικό όγκο στον εγκέφαλο (αγγειοσάρκωμα — μακριά από μας), ότι η μητέρα του είχε πεθάνει από καρκίνο, ότι ο αδελφός του είχε αυτοκτονήσει (και η μαμά του και ο αδερφός του είναι μια χαρά στην υγεία τους, χτύπα ξύλο) και λοιπά και λοιπά.

Ο Frank AbagnaleJr. πάλι —μεγαλύτερος αυτός, γεννημένος το 1948— είναι πιθανότατα η πιο χαρακτηριστική περίπτωση ανθρώπου με άλλη ταυτότητα από την πραγματική: ένας παθιασμένος και αμετανόητος ψεύτης. Κι αυτό, για δύο λόγους. Ο ένας είναι ο προφανής. Όπως θα θυμάστε αρκετοί, ο Φρανκ Άμπιγκνεϊλ έγινε παγκοσμίως γνωστός μέσα από την αυτοβιογραφία του «CatchMe If You Can» (1980· το «Πιάσε με αν μπορείς» κυκλοφόρησε στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Bellτο 2003 σε μετάφραση Παλμύρας Ισμυρίδου και επιμέλεια… δική μου) και φυσικά από την ομώνυμη απολαυστική ταινία του Στίβεν Σπίλμπεργκ με πρωταγωνιστή τον Ντι Κάπριο στον ρόλο του Φρανκ Άμπιγκνεϊλ, και με τον Τομ Χανκς στον ρόλο του ειδικού πράκτορα του FBI που τον καταδίωκε επί χρόνια σε όλο τον κόσμο. 

Στο απίθανα διασκεδαστικό βιβλίο του, όπως άλλωστε βλέπουμε και στην ταινία, υποστήριξε με τρομερά στοιχεία και απίθανες λεπτομέρειες, ότι μεταξύ 16 και 21 ετών εξαπάτησε τις Αρχές πολλών χωρών, υποδυόμενος τον πιλότο τής Pan Am, τον γιατρό σε νοσοκομείο της Τζόρτζια, τον νομικό σύμβουλο σε εταιρείες, και τον καθηγητή κοινωνιολογίας σε πανεπιστήμια, ενώ παράλληλα πλαστογραφούσε επιταγές εκατομμυρίων δολαρίων με τρόπους που ο ίδιος είχε επινοήσει. Μέγας απατεώνας! 

Ο άλλος λόγος για τον οποίο τού αποδίδουμε το βραβείο της Μακριάς Ξύλινης Μύτης είναι ότι όλα αυτά είναι… ψέματα! Βασικά, εκείνα τα χρόνια που υποτίθεται ότι πιλοτάριζε Boeing και έκανε τον γιατρό και τον καθηγητή πανεπιστημίου —και βέβαια τον κοσμικό εραστή—, ο καημένος ήταν έγκλειστος αρχικά σε αναμορφωτήριο και εν συνεχεία στις φυλακές Great Meadow της Νέας Υόρκης. Τα ελάχιστα διαστήματα που ήταν ελεύθερος, η δράση του περιοριζόταν σε μικροκλοπές στο μετρό, και σε κάτι ψιλοπλαστογραφίες επιταγών από μπακάλικα: συνολικά εισέπραξε έτσι κάτι λιγότερο από 1.500 δολάρια μέσα σε μία πενταετία… Και, όχι, η πολυετής καταδίωξή του από το FBI ήταν επίσης εξ ολοκλήρου κατασκευασμένη: μούφα — ποτέ δεν υπήρξε ο Τομ Χανκς. Ο άνθρωπος αυτός είναι ένα ίνδαλμα. Όπως και η Κέιτι Ζακαράια βέβαια.

Ο καημένος ήταν έγκλειστος αρχικά σε αναμορφωτήριο και εν συνεχεία στις φυλακές Great Meadow της Νέας Υόρκης.

¤ ¤ ¤

Ας είναι όλοι τους καλά — όσοι είναι ακόμη μαζί μας. Κι εμείς, αυτό το ωραίο πρωινό του Σαββάτου (ας κάνουμε για λίγο ότι δεν βλέπουμε τι γίνεται στον κόσμο), ας πάμε να δούμε τα θέματά μας. Έχουμε ΚΑΙ σήμερα πολλά και ενδιαφέροντα. Αλλά πρώτα μια ματιά στην πόλη:

Ο καιρός σήμερα θα είναι γενικά αίθριος, με καθαρό ουρανό. Το μεσημέρι θα έχουμε μια μουντάδα, και 17 έως 18 βαθμούς, αλλά το απόγευμα θα ξανοίξει. Το βράδυ ο ουρανός θα είναι καθαρός με 11 έως 13 βαθμούς και ασθενείς ανέμους από βόρειες διευθύνσεις. ¤ ¤ ¤ Η πόλη ζει σήμερα τον 14ο Διεθνή Νυχτερινό Ημιμαραθώνιο Θεσσαλονίκης ZeniΘ με σύνθημα RUN THE NIGHT – FEEL THE CITY. Είναι η μεγαλύτερη διοργάνωση μέχρι σήμερα με 11.000 δρομείς από 64 χώρες: νέο ρεκόρ συμμετοχών. Το πρόγραμμα ξεκινά στις 17:00 με τον Δρόμο Ενός Μιλίου Family Mile και στις 17:10 με τον δρόμο 5 χλμ. με αφετηρία το λιμάνι, ενώ στις 18:40 ξεκινά ο δρόμος 10 χλμ. και στις 19:30 ο ημιμαραθώνιος με αφετηρία την οδό 26ης Οκτωβρίου στο ύψος της Περιφέρειας. Τερματισμός για όλους στην πλατεία Αριστοτέλους. ¤ ¤ ¤ Σε 24ωρη λειτουργία θα είναι σήμερα το Μετρό Θεσσαλονίκης στο πλαίσιο της 20ής Ευρωπαϊκής Νύχτας Χωρίς Ατυχήματα του Ινστιτούτου Οδικής Ασφάλειας Πάνος Μυλωνάς, με μήνυμα Αλκοόλ και οδήγηση δεν πάνε μαζί. Σε 24ωρη βάση θα λειτουργήσουν και τέσσερις γραμμές του ΟΑΣΘ, οι 14 Άνω Τούμπα - Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός, 27 Σταυρούπολη - Πανεπιστήμιο, 32 Κάτω Ηλιούπολη - Αριστοτέλους, και η νυχτερινή Ν1 ΚΤΕΛ - Αεροδρόμιο. ¤ ¤ ¤ Το Αλκαζάρ αποκαταστάθηκε, άνοιξε ξανά τις πόρτες του στο κοινό ύστερα από σαράντα χρόνια, και απέκτησε νέα πολιτιστική χρήση. Η πρώτη έκθεση που φιλοξενεί, «Θεσσαλονίκη: Το Αποτύπωμα της Μετάβασης (1960–1980)», παρουσιάζει ασπρόμαυρες φωτογραφίες του Pete Marifoglou, γεννημένου στη Θεσσαλονίκη το 1944, που μετανάστευσε παιδί στη Νέα Υόρκη και αργότερα εργάστηκε στο περιβάλλον του Andy Warhol. Στις φωτογραφίες του καταγράφονται οι παλιές αγορές, τα καφενεία, οι αυλές της Άνω Πόλης, τα μνημεία που σταδιακά περικυκλώθηκαν από τις πολυκατοικίες. Πρόκειται για εικόνες που παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό. Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 31 Μαρτίου 2027, ενώ η είσοδος παραμένει ελεύθερη έως τις 25 Οκτωβρίου. ¤ ¤ ¤ Στο λιμάνι, το Πειραματικό Κέντρο Τεχνών τού MOMUS, με τη νέα του καλλιτεχνική διευθύντρια πλέον, τη Σοφία Ελίζα Μπουράτση, φιλοξενεί την έκθεση «Ψηφιακές Οντότητες». Εικαστικά έργα, ήχος, διαδραστικές εγκαταστάσεις και ψηφιακές τεχνολογίες διερευνούν τον τρόπο με τον οποίο μεταβάλλονται η ταυτότητα, η μνήμη και η ανθρώπινη επικοινωνία. Η έκθεση συνδέεται με τη συμπλήρωση δέκα χρόνων λειτουργίας του μεταπτυχιακού προγράμματος «Οπτικοακουστικές Τέχνες στην Ψηφιακή Εποχή» του Ιονίου Πανεπιστημίου. Στις 23 Οκτωβρίου, οι Sonic Scapes θα παρουσιάσουν «μια ζωντανή οπτικοακουστική περφόρμανς, όπου η ζωγραφική και η ηλεκτρονική μουσική θα δημιουργούνται ταυτόχρονα». ¤ ¤ ¤ Κι ενώ μαθαίνουμε ότι η πόλη μας θα φιλοξενήσει τον Φεβρουάριο του 2027 το «Sing for Greece», τον ελληνικό εθνικό τελικό της Eurovision, με δύο ημιτελικούς και έναν τελικό, το 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης πλησιάζει και η ελληνική συμμετοχή του περιλαμβάνει 53 ταινίες: 26 μεγάλου και 27 μικρού μήκους. Η διοργάνωση θα πραγματοποιηθεί από τις 5 έως τις 15 Νοεμβρίου.

¤ ¤ ¤

Και πάμε τώρα, όπως κάθε Σάββατο, στις προτάσεις των φίλων που δίνουν αξία σ’ αυτή τη στήλη. Όπως πάντα, λοιπόν, έχουμε την ιστορία μιας ελληνικής λέξης, ή και περισσότερων (από τον πολύπειρο μεταφραστή Τάκη Δρεπανιώτη), ένα έργο τέχνης (από τη μεταφράστρια και επιμελήτρια Χρύσα Φραγκιαδάκη), μια κλασική ταινία (από τον γιατρό Γιώργο Παππά), βιβλίο (από τον καλό βιβλιοπώλη της πόλης μας Ευριπίδη Κωνσταντινίδη), παιδικό βιβλίο (από την εκπαιδευτικό, ερευνήτρια και κριτικό Ματίνα Κυριαζοπούλου), και ένα μετααποκαλυπτικό αφήγημα σε συνέχειες (από τον καλό φίλο Στέλιο Ιατρού). Και, επίσης όπως πάντα στο τέλος, τον γνωστό μας Nordic χρησμό στιγμής: μία Βίκινγκ νότα ανορθολογισμού. Διαβάστε όμως πρώτα τούς καλούς φίλους, σταθερούς συνεργάτες της στήλης. Ιδού:

¤ ¤ ¤

Λέξεις, από τον Τάκη Δρεπανιώτη

Μετεμψύχωση των λέξεων – δίστηλα και κολονάτα 

Καμιά φορά, οι λέξεις αρνούνται να πεθάνουν. Χάνεται αυτό που ονόμαζαν, αλλά εκείνες —ζόμπι κανονικά— τριγυρίζουν ώσπου να βρουν κάτι άλλο που να τις χρειάζεται. 

Στα μέσα του 18ου αιώνα, Ιταλοί έμποροι και σαράφηδες «βάφτισαν» colonnato, δηλαδή «με τις κολόνες», ένα βαρύ ασημένιο ισπανικό νόμισμα. Στην όψη του εικονίζονταν οι δύο στήλες που έστησε ο Ηρακλής στο τέλος του «γνωστού κόσμου». Είχε σχεδόν τέσσερα εκατοστά διάμετρο και βάρος 27 γραμμάρια, πάνω από τρία σημερινά δίευρα. 

Από τα ιταλικά ήρθε το «κολονάτο» και στα ελληνικά μέρη. Οι έμποροι το έλεγαν επίσης ισπανικό τάλιρο και οι γραμματικοί το είπαν, σε «καθαρά» ελληνικά, δίστηλο. Δίστηλο όπως λένε οι τυπογράφοι το κείμενο σε δύο στήλες. 

Έτσι, υπήρχαν δίστηλα που τα διάβαζες και δίστηλα που τα ξόδευες. 

Το 1829, ο Καποδίστριας όρισε ότι έξι φοίνικες θα αντιστοιχούσαν σε ένα «δίστηλον της Ισπανίας». Λίγο αργότερα, στα αγγλοκρατούμενα Επτάνησα, η Ιονική Τράπεζα τύπωσε χαρτονομίσματα με αξία σε κολονάτα. 

Νομίσματα ήρθαν κι έφυγαν. Τα δίστηλα έμειναν για τα βιβλία και τα έντυπα. Τα κολονάτα χάθηκαν από τα πουγκιά, αλλά ξαναβρέθηκαν στα τραπέζια μας. Στα κολονάτα ποτήρια, ψηλά και με πόδι, σαν της σαμπάνιας. 

Έτσι, σήμερα, υπάρχουν δίστηλα που τα διαβάζεις και κολονάτα που τα αδειάζεις. 

Εβίβα!

ChatGPT Images / OpenAI — Τάκης Δρεπανιώτης.

Τέχνη, από τη Χρύσα Φραγκιαδάκη

Siegfried: Ένας ήρωας με… πατούσες

Παρότι δεν καταγράφεται κάπου ρητά, δύσκολα αποφεύγει κανείς τη σκέψη ότι το μικροσκοπικό παγκ του ομώνυμου πίνακα (Siegfried, 1921) φέρει σκοπίμως το όνομα του μυθικού ήρωα από το γερμανικό έπος των Νιμπελούγκεν, ειδικά μάλιστα όταν ξέρουμε ότι ο ζωγράφος του, ο Thomas Theodor Heine (1867-1948), ήταν και σπουδαίος σατιρικός εικονογράφος. Ο μικρούλης Ζίγκφριντ, σχεδόν χαμένος μέσα στην τεράστια πολυθρόνα από πορφυρό βελούδο, ευάλωτος αλλά σοβαρός και συγκεντρωμένος, στηρίζεται αποφασιστικά στα χοντρουλά ποδαράκια του και προσπαθεί να σταθεί στο… μέγεθος της περίστασης. Ο Χάινε σπούδασε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Ντίσελντορφ και μετά εγκαταστάθηκε στο Μόναχο (1889). Το 1896, αναδείχτηκε βασικός εικονογράφος και πολιτικός γελοιογράφος του φημισμένου σατιρικού περιοδικού Simplicissimus. Με επιρροές από την Art Nouveau, τον Τουλούζ-Λοτρέκ και τις ιαπωνικές ξυλογραφίες, άσκησε μέσω της τέχνης του τολμηρή κριτική στην άρχουσα τάξη και στη γερμανική μοναρχία, που του κόστισε ποινή φυλάκισης έξι μηνών (1898). Λόγω της εβραϊκής καταγωγής του και των πολιτικών του απόψεων, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη Γερμανία το 1933, με την άνοδο των ναζί στην εξουσία. Έζησε αρχικά στην Πράγα, μετά κατέφυγε στο Όσλο και τελικά στη Στοκχόλμη, όπου και πέθανε. Τα σκυλιά είχαν πάντα ξεχωριστή θέση τόσο στο έργο όσο και στη ζωή του: η οικογένειά του είχε ιδιαίτερη αδυναμία στα παγκ, που εμφανίζονται επανειλημμένα στα σχέδια και στις προσωπογραφίες του.

Thomas Theodor Heine, Siegfried, 1921, private collection. Image: Grisebach / Wikimedia Commons, Public Domain.

Μεγάλα φιλμ, από τον Γιώργο Παππά

From Here to Eternity 

Όσο Υπάρχουν Άνθρωποι (σκηνοθεσία Fred Zinnemann, 1953)

Courtesy of Columbia pictures.

17 Οκτωβρίου είχε γεννηθεί ο Μοντγκόμερι Κλιφτ, ο δεύτερος, μετά τον Μπράντο, μεγαλύτερος ηθοποιός όλων των εποχών, ο Κλιφτ της βασανισμένης σύντομης ζωής. Το «Όσο Υπάρχουν Άνθρωποι» ήταν η κορυφαία μεταξύ των μεγάλων στιγμών του: ο στρατιώτης με το αταλάντευτο ηθικό όριο, ο σαλπιστής, ο άνθρωπος που ονειρεύεται να φύγει μακριά κάποτε με τη συνοδό κυρίων Ντόνα Ριντ, ο φίλος του παρορμητικού Σινάτρα, αυτός που κερδίζει τον σεβασμό του ακέραιου μα αυστηρού λοχία Μπαρτ Λάνκαστερ. Είναι γεμάτο αθάνατες στιγμές το «Όσο Υπάρχουν Άνθρωποι», είναι και οι μεγαλειώδεις στιγμές του παράνομου έρωτα του Λάνκαστερ με την (επίσης στην κορυφαία στιγμή μιας μεγάλης καριέρας) Ντέμπορα Κερ, είναι η υποδειγματική αφήγηση του Φρεντ Τσίνεμαν. Οκτώ Όσκαρ, Κλιφτ και Λάνκαστερ αλληλοακυρώθηκαν ως υποψήφιοι και η Κερ έπεσε πάνω στην Όντρεϊ Χέμπορν, μυθικός κινηματογράφος, και το διαπεραστικό βλέμμα στον θεατή του Κλιφτ, το παράστημα ήθους.

Βιβλίο, από τον Ευριπίδη Κωνσταντινίδη

Τζον, γιος του Τζον

Douglas Stuart, «Τζον, γιος του Τζον» (μετάφραση Μιχάλης Μακρόπουλος, 464 σελίδες, Εκδόσεις Μεταίχμιο)

Πέντε χρόνια μετά από το πολύ σκοτεινό «Σάγκι Μπέιν», ο πολυτάλαντος Stuart εξερευνά για μια ακόμα φορά τα αγαπημένα του θέματα: την αρρενωπότητα, τη δύναμη των οικογενειακών δεσμών —και πώς αυτή καθορίζει τη ζωή μας—, τη θρησκεία, τη μοναξιά. Ευφυής και ανατρεπτική πρόζα, πολύ δυνατές σκηνές που σου μένουν, αλλά και μια πρωτόγνωρη τρυφερότητα για την οποία δεν μας έχει συνηθίσει ο Stuart και η οποία τον διαφοροποιεί εδώ από το υπόλοιπο έργο του. Ένα από τα καλύτερα βιβλία της χρονιάς.

Με άδειες τσέπες και έχοντας καταφέρει ελάχιστα μετά τις σπουδές του στη Σχολή Καλών Τεχνών, ο Τζον Κάλουμ Μακλάουντ επιστρέφει στη γενέτειρά του, το νησί Χάρις, και διαπιστώνει πως σχεδόν τίποτα δεν έχει αλλάξει - εκτός από τον ίδιο. Στο ανεμοδαρμένο αγρόκτημα όπου πέρασε τα παιδικά του χρόνια ξαναβρίσκει την παλιά του ζωή και καταλήγει πάλι παγιδευμένος ανάμεσα στις δύο κυρίαρχες φιγούρες της οικογένειάς του: τον πατέρα του τον Τζον, κτηνοτρόφο, υφαντή και στυλοβάτη της τοπικής πρεσβυτεριανής εκκλησίας, και τη γιαγιά του την Έλα, μια αθυρόστομη γυναίκα που εδώ και δεκαετίες ζει μαζί με τον γαμπρό της. Κι ενώ ο Καλ αναρωτιέται αν υπάρχουν μοναχικοί άντρες στους άγονους λόφους της πατρίδας του, ο Τζον απογοητεύεται από τα μακριά μαλλιά του γιου του και την απροθυμία του να κάνει όσα χρειάζονται για τη σωτηρία της ψυχής του. Ο καιρός περνά και όλα μοιάζουν έτοιμα να αλλάξουν, καθώς τα νήματα που κρατούν ενωμένη αυτή την εύθραυστη κοινότητα μπλέκονται όλο και περισσότερο. Η σπαρακτική ιστορία της επιστροφής ενός νεαρού άντρα στον τόπο όπου μεγάλωσε και του τρόπου με τον οποίο οι δεσμοί της οικογένειας δοκιμάζονται και διαρρηγνύονται υπό το βάρος των προσδοκιών. Ένα μοναδικό μυθιστόρημα για το καθήκον, την υπομονή και τη δύναμη της αλήθειας, που καθιερώνει τον Douglas Stuart ως έναν από τους σημαντικότερους σύγχρονους συγγραφείς.

Παιδικό Βιβλίο, από τη Ματίνα Κυριαζοπούλου

 O λύκος μέσα μου

Pedro Mañas (κείμενο), Ed Carosia (εικονογράφηση), «O λύκος μέσα μου» (μετάφραση Δέσποινα Δρακάκη, 120 σελ., διαστάσεις 14×20,5, ημερομηνία έκδοσης 17/2/2026, ηλικία 12+, Εκδόσεις Μεταίχμιο).

Ένα τολμηρό και ιδιαίτερα επίκαιρο εφηβικό μυθιστόρημα για τον σχολικό εκφοβισμό, γραμμένο από την ασυνήθιστη οπτική του θύτη. Στο πρώτο του εφηβικό μυθιστόρημα ο Μάνιας δημιουργεί έναν σύνθετο και αληθοφανή ήρωα, τον Τζέικομπ Λούνα, που, μετά από ένα δυσάρεστο περιστατικό στην αυλή του σχολείου του, μετατρέπεται από θύμα σε θύτη. Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση είναι άμεση και σύγχρονη, ενώ το κόμικ του Λύκου λειτουργεί ευφυώς ως alter ego του Τζέικομπ και αποτυπώνει την εσωτερική του μεταμόρφωση. Το βιβλίο θέτει το σημαντικό ερώτημα «Πώς γεννιέται ένας τραμπούκος;» και, παράλληλα, αγγίζει σημαντικά κοινωνικά ζητήματα (επίδραση του διαζυγίου, φτωχοποίηση, ταυτότητα φύλου, αυτοκτονικός ιδεασμός, κ.ά.), αναδεικνύοντας τον ρόλο του φόβου, της μοναξιάς και των ψυχολογικών τραυμάτων.

THE GREAT QUIET, από τον Στέλιο Ιατρού

7. A Moth to a Flame

It came back the next night. And the one after. Same window, same relentless amber, asking to be seen.

I offered myself reasonable explanations—a backup generator; a forgotten server room; a glitch in a grid too vast to die out. None explained why it felt, each time, less like malfunction and more like deliberate message—or… [raising eyebrow] crafty lure, perhaps?

On the fourth night I drew the curtains shut and pretended to sleep.

“Enjoy the glow. It sells suicide.”

Granted, I am terrible at inventing catchphrases.

Rule: Do not go gentle into that good light.

Imagen / Google.

ΥΓ. Πριν φύγετε, o χρησμός μας

Η μαντεία των ρούνων βασίζεται στο αρχαίο αλφάβητο των γερμανικών και σκανδιναβικών λαών, το Elder Futhark. Κάθε ένα από τα 24 σύμβολά του αντιπροσωπεύει συμπαντικές δυνάμεις, αρχέτυπα και έννοιες της καθημερινής ζωής. Στη σκανδιναβική παράδοση, το μέλλον δεν θεωρείται προκαθορισμένο, αλλά μία ροή πιθανοτήτων (Wyrd). Αντί να προλέγουν τη μοίρα, οι ρούνοι αποκαλύπτουν τις παρούσες ενέργειες και τις πιθανές συνέπειες των πράξεών μας. Γι' αυτό: σκεφτείτε κάτι που σας απασχολεί, πατήστε το σύμβολο, αφουγκραστείτε τα κρόταλα στη μαντική κούπα, και μάθετε τι σάς απαντούν οι… αυτοί που απαντούν, τέλος πάντων. Μην το κάνετε και δεύτερη φορά στη σειρά.