Μετζικώφ. Ένας κόσμος θαυμάτων: Ποίηση από βελόνες, κλωστές, υφάσματα, χρώματα και πινέλα

Τέσσερις δεκαετίες, ένας δημιουργός, Ένας κόσμος θαυμάτων: η ξεχωριστή πορεία του ζωγράφου, ενδυματολόγου, και σκηνογράφου Γιάννη Μετζικώφ αποτυπώνεται σε μια έκθεση στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών, που για άλλη μια χρονιά συμμετέχει στην εικαστική σκηνή του Φεστιβάλ των Δημητρίων με ένα θέαμα κύρους και υψηλής αισθητικής. Κούνδουρος και Βουτσινάς, Χουβαρδάς και Κακλέας, Δημήτρης Παπαιωάννου και Ζουζού Νικολούδη, Κακογιάννης, Βολωνάκης και πλείστοι άλλοι ακόμα αυτού που αποκαλούμε αφρόκρεμα του ελληνικού θεάτρου και της χορογραφίας, είναι μερικά μόνο από τα ονόματα με τα οποία συνεργάστηκε ο Μετζικώφ. Το πολυδιάστατο ταλέντο και η αειθαλής γοητεία των χειροτεχνημάτων του παρουσιάζονται στη Θεσσαλονίκη, μέσα από 43 θεατρικά κουστούμια, 600 αξεσουάρ, μάσκες, καπέλα και 140 ζωγραφικά έργα.

Η συναρπαστική έκθεση υμνεί την πληθωρική, πολύπλευρη και δυναμική προσωπικότητα του Μετζικώφ, ο οποίος παράλληλα με την πορεία του στο θέατρο, βρήκε στη ζωγραφική μια έκφραση εξίσου άμεση και ποιητική. Οι φευγαλέες ψυχικές καταστάσεις και τα κυμαινόμενα συναισθήματα των ηρώων του στο θέατρο ή τη ζωγραφική, όπως και η πλαστικότητα των χώρων όπως τους σηματοδότησε με τη δημιουργία σκηνικών, έχουν έναν κοινό παρονομαστή, σκέφτομαι καθώς περιπλανιέμαι φωτογραφίζοντας κάποιες από τις ιδιαίτερες στιγμές-σκηνές της έκθεσης: την έννοια της μεταμόρφωσης, που ο Μετζικώφ υπηρέτησε μοναδικά.

«Η εικόνα του θεάτρου είναι πάρα πολύ σημαντικό πράγμα, ακόμη και στις μέρες μας, που λίγο έχει απλουστευτεί. Η εικόνα του θεάτρου προσδιορίζει κατά κάποιο τρόπο την ίδια την οντότητα του θεάτρου, γιατί το θέατρο είναι θέαμα, δεν είναι ακρόαμα», δήλωσε στη συνέντευξη Τύπου: «Η έκθεση στο Τελλόγλειο επιχειρεί να μεταφέρει κάτι από την εμπειρία μιας θεατρικής παράστασης, έχοντας τη δική της ατμόσφαιρα αλλά και έναν παιδαγωγικό χαρακτήρα, αφού το βάρος πρέπει να το δώσουμε στα παιδιά. Οι νέοι που θα δουν την έκθεση, μακάρι μετά να σκεφτούν και να φανταστούν, γιατί κατ’ εμέ αυτό είναι πραγματικά το μεγάλο ζητούμενο της εποχής μας».

Στην ψίχα των δημιουργιών που παρελαύνουν, ο θεατής θα διασταυρωθεί με διαφορετικά θεατρικά είδη: αρχαίο δράμα και κλασικό θέατρο, όπερα και μπαλέτο, τοπία, πρόσωπα και παραστάσεις που (και) με τη συνδρομή του πέρασαν στη χώρα του Μύθου: Βολπόνε, Μήδεια, Οιδίπους Τύραννος, Προμηθέας Δεσμώτης, Όρνιθες, Νεφέλες, Θεσμοφοριάζουσες, Η Λίμνη των Κύκνων, Σαλώμη, Μάκμπεθ, Σελεστίνα… Ίλιγγος, χρώματα, ακριβά υφάσματα, μοναδικές δημιουργίες, βαθιά υπόκλιση. Γιατί ο Μετζικώφ, που έχει εργαστεί σε περίπου 400 παραστάσεις στη διάρκεια της επαγγελματικής του πορείας, δεν κρατά τη δόξα για τον εαυτό του. Ο Μετζικώφ τιμά και ξεχωρίζει τους ανθρώπους που εργάζονται πίσω από τη σκηνή, παραμένοντας αθέατοι. «Τα χέρια μου είναι άλλοι άνθρωποι, πολύ πιο σεμνοί από μένα, που δεν θα σας μιλήσουν. Και είναι πολύ σπουδαίο το ότι δουλεύω με το πάθος τους. Δεν θα τους συναντήσετε αυτούς τους ανθρώπους, που κρυμμένοι στο παρασκήνιο δεν βγαίνουν για να υποκλιθούν. Είναι όμως το μεγαλύτερο από τα κεφάλαια του αποτελέσματος, οι “θεατρομοδίστρες”, οι “κεντητές και οι κεντήστρες”, αυτοί που επεξεργάζονταν τα κοστούμια, οι “πατιναδόροι”, οι τσαγκάρηδες και οι “περουκέρηδες”, αυτοί όλοι και πολλοί αφανείς άλλοι ήταν οι πραγματικοί δημιουργοί στη δουλειά μου στο θέατρο ευρύτερα».

Το υλικό της έκθεσης στη Θεσσαλονίκη προέρχεται από τέσσερις κυρίως βασικούς χώρους, το Εθνικό Θέατρο, την Εθνική Λυρική Σκηνή, το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος στη Θεσσαλονίκη, μαζί φυσικά με υλικό που πρόσφερε ο καλλιτέχνης.

Μετζικώφ. Ένας κόσμος θαυμάτων

Η επιμέλεια της έκθεσης είναι του Γιάννη Μετζικώφ. Τη γενική ευθύνη και τον συντονισμό της έχει η Γενική Διευθύντρια του Τελλογλείου, Ομοτ. Καθηγήτρια ΑΠΘ, Αλεξάνδρα Γουλάκη - Βουτυρά και τη συνεπιμέλεια ο Δρ Ιστορικός Τέχνης Miguel Fernández Belmonte, από το Τμήμα Συλλογών Έργων Τέχνης του Τελλογλείου. 

Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών ΑΠΘ (Αγίου Δημητρίου 159Α), έως 31 Ιανουαρίου 2027