67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης: Καλωσήλθατε στην έρημο

Το 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, το οποίο θα διεξαχθεί από τις 5 έως τις 15 Νοεμβρίου 2026, τιμά φέτος τον διακεκριμένο Γαλικιανό δημιουργό Όλιβερ Λάσε. Ο  σκηνοθέτης, σεναριογράφος και ηθοποιός, γνωστός για τη σκληρή και συγκλονιστική ταινία Sirãt, ταινία υποψήφια για Όσκαρ Διεθνούς Ταινίας και Καλύτερου Ήχου, αναλαμβάνει ρόλο guest curator στο μεγάλο αφιέρωμα της φετινής διοργάνωσης με τίτλο «Καλωσήλθατε στην έρημο», επιλέγοντας 17 εμβληματικές ταινίες.

Παράλληλα, σε συνεργασία με το MOMUS-Πειραματικό Κέντρο Τεχνών, θα παρουσιαστεί μια ξεχωριστή πολυμεσική εγκατάσταση. Την επιμέλεια της έκθεσης υπογράφει ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ, Ορέστης Ανδρεαδάκης, ενώ τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό ανέλαβε η Ειρήνη Σάπκα. Στο επίκεντρο αυτής της ερημικής εμπειρίας βρίσκεται ένα οπτικοακουστικό installation του Λάσε, σε παραγωγή του φημισμένου Μουσείου Reina Sofia της Μαδρίτης.

Παράλληλα, ο Όλιβερ Λάσε θα δώσει ένα  open talk, το οποίο θα φωτίσει την καλλιτεχνική του πορεία και τη δημιουργική διαδικασία πίσω από τις ταινίες του, ενώ το φεστιβάλ θα κυκλοφορήσει και μια ειδική δίγλωσση έκδοση για το αφιέρωμα.

«Είμαι πολύ χαρούμενος που συμμετέχω στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης φέτος, ένα φεστιβάλ που έχει στηρίξει τη δουλειά μου από τις πρώτες μου ταινίες. Το φεστιβάλ αποτελεί σίγουρα ένα από τα φεστιβάλ - σημεία αναφοράς στην Ευρώπη για την αρτιότητα και την ποιότητα του προγραμματισμού του.  Με μεγάλη χαρά θα μοιραστώ τις νέες μου περιπέτειες με το ελληνικό κοινό» σημειώνει ο Όλιβερ Λάσε.

Ο σκηνοθέτης, σεναριογράφος και ηθοποιός Όλιβερ Λάσε.

Ο Όλιβερ Λάσε είναι παλιός και αγαπημένος γνώριμος του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Στην επετειακή 60ή διοργάνωση κέρδισε Χρυσό Αλέξανδρο στο Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα με την ταινία «Θα ’ρθει η φωτιά» που κέρδισε στις Κάννες το Βραβείο της Επιτροπής στο Ένα Κάποιο Βλέμμα. Όλες οι μεγάλου μήκους ταινίες του έχουν βραβευτεί στις Κάννες.

«Ο Όλιβερ Λάσε είναι ένας από τους πιο συναρπαστικούς νέους σκηνοθέτες και το Φεστιβάλ παρακολουθεί την κινηματογραφική του πορεία από την αρχή με μεγάλη χαρά. Φέτος, με αφορμή το έργο του Λάσε, θα περιπλανηθούμε στην έρημο, σε έναν τόπο που έχει υπάρξει εμβληματικό σκηνικό σε ταινίες, συμβολίζοντας την εσωτερική αναζήτηση, την ανθρώπινη επιβίωση αλλά και το άγνωστο» αναφέρει ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, Ορέστης Ανδρεαδάκης.

«Ο Λόρενς της Αραβίας» (Ηνωμένο Βασίλειο, 1962) του Ντέιβιντ Λιν με τον Πίτερ Ο’ Τουλ.

Στο αφιέρωμα θα προβληθούν κλασικές ταινίες, όπως «Ο Λόρενς της Αραβίας», «Στάλκερ» του Αντρέι Ταρκόφσκι, και «Ο Ξέγνοιαστος καβαλάρης», αλλά και λιγότερο γνωστά κινηματογραφικά διαμάντια, όπως η «Περιπλάνηση» του Νίκολας Ρεγκ, το υβριδικό ντοκιμαντέρ του Βέρνερ Χέρτσογκ «Fata Morgana» (Δυτική Γερμανία, 1971) και το σπάνιο «Wake in Fright» του Τεντ Κότσεφ (σκηνοθέτη του Ράμπο: το πρώτο αίμα). 

Μια έρημος στη Θεσσαλονίκη 

Στο πλαίσιο του αφιερώματος, το MOMUS-Πειραματικό Κέντρο Τεχνών στην Αποθήκη Β1, στο Λιμάνι Θεσσαλονίκης, μεταμορφώνεται σε ένα περιβάλλον ερήμου, με μια πολυμεσική εγκατάσταση που θα μεταφέρει τον θεατή στην έρημο μέσα από αναπάντεχες εικόνες και αντικείμενα. Στο κέντρο του χώρου θα τοποθετηθεί μια τρικάναλη βίντεο-εγκατάσταση, παραγωγή του Μουσείου Reina Sofia της Μαδρίτης, με υλικό που έχει τραβήξει από την έρημο ο Όλιβερ Λάσε.

Η πολυμεσική εγκατάσταση με τίτλο «HU/هُوَ. Dance as if no one were watching you» αποτελεί μια σύλληψη του Όλιβερ Λάσε, με co-curators τους Χούλια Μορανδέιρα Αριθαμπαλάγα και Τσέμα Γκονθάλεθ. Το έργο, που γεννήθηκε μέσα από την έρευνα και το οπτικό υλικό της ταινίας Sirāt, πλαισιώνεται από ένα ειδικά σχεδιασμένο ηχοτοπίο του βραβευμένου συνθέτη Κανγκντίνγκ Ρέι. Το υλικό αυτό κινηματογραφήθηκε από τον Λάσε πριν από μία δεκαετία στο Ιράν. 

Το έργο φέρει έντονο φιλοσοφικό και μυστικιστικό υπόβαθρο. Ενώ ο όρος sirāt συμβολίζει τη γέφυρα που οδηγεί από την Κόλαση στον Παράδεισο, η αραβική λέξη HU/هُوَ αναφέρεται στην πρωταρχική ηχητική εκδήλωση της θεότητας (τη θεϊκή πνοή). Ο υπότιτλος της εγκατάστασης είναι εμπνευσμένος από στίχο του σπουδαίου Πέρση μυστικιστή Ρουμί (1207–1273), του οποίου το έργο υμνεί την υπέρβαση και τη διάλυση του εγώ μέσα στο θείο μέσω των τεχνών και της προσευχής.

Τέλος, το φεστιβάλ θα κυκλοφορήσει μια ειδική δίγλωσση έκδοση αφιερωμένη στην έρημο, με τίτλο Welcome to the Desert. Η έκδοση περιλαμβάνει πρωτότυπες αναλύσεις για τη σχέση της κινούμενης εικόνας με την έρημο, καθώς και παλαιότερα εμβληματικά κείμενα που μεταφράζονται για πρώτη φορά στα ελληνικά.