Θανάσης Μπάμπαλης: O επίμονος βιομηχανικός σχεδιαστής και τα θαυμαστά έργα του

Η συσκευασία του για το Κτήμα Γεροβασιλείου και τα κρασιά Votrys που λειτουργεί και ως κάβα· η καρέκλα και το τραπέζι που σχεδίασε για τη θεσσαλονικιώτικη εταιρεία Anesis Comfortable dedign· η εργονομική συσκευασία για το ενάλιτρο και το εναμισόλιτρο μπουκάλι γάλα Κουκάκη συν το Dairy Fridge τους· όπως και το MX Drinks Mixer, που εμπνεύστηκε για την Gruppe: υπογραφή Θανάσης Μπάμπαλης. Ιδιότητα: product & industrial designer. Έδρα του η Θεσσαλονίκη.

Από τις δεκάδες αξιόμαχες και απίθανες δουλειές του (δεν μιλάει ο αμερόληπτος δημοσιογράφος, αλλά ένας μεγάλος φαν), διάλεξα να ξεκινήσω το πορτρέτο του Θανάση Μπάμπαλη με τις παραπάνω σημάνσεις, γιατί αυτοί που εμπιστεύθηκαν τον σχεδιασμό του είναι επίσης όλοι τους από τη Θεσσαλονίκη. Είναι πολύ δύσκολο, βλέπετε, να ασκεί κάποιος το επάγγελμα του βιομηχανικού σχεδιαστή σ’ αυτή την πόλη, αλλά τι λέω; Πανδύσκολο είναι να βιοποριστείς από «το σπορ» σε όλη στη χώρα, αφού λόγω του φαρμακερού κόστους σε όλο το εύρος της αλυσίδας παραγωγής και με τους Κινέζους να έχουν ξεφύγει έναν αιώνα στην πραγμάτωση, τέχνη σαν αυτή που ασκεί ο Μπάμπαλης ασκείται μόνο από «λυσσασμένους».

Αυτή τη λέξη, «λυσσασμένος», την χρησιμοποίησε όταν ζήτησα να μου περιγράψει το πώς ακριβώς κινήθηκε επαγγελματικά μετά από τις σπουδές του στην Αγγλία. Αρχικά, βέβαια & to know him better, σπούδασε Μηχανικός Εμπορικού Ναυτικού, μια γνώση που του πρόσφερε βαθιά και πρακτική κατανόηση της μηχανικής και της δομής των πραγμάτων. Η ανησυχία του, όμως, τον οδήγησε σε ριζική αλλαγή πλεύσης, όταν σε ένα ταξίδι στο Λονδίνο το κατόπι τον έβγαλε στο London Metropolitan University. «Αυτό ήταν, βρήκα τον εαυτό μου, τον δρόμο μου». Το λες και απόφαση ζωής. Ολοκλήρωσε. Και ύστερα απόκτησε ακόμα περισσότερες γνώσεις με μεταπτυχιακές σπουδές στο Royal College of Art.

Η «λύσσα» συνεχίστηκε και τον έστειλε ακόμα πιο μακριά, για επτά χρόνια στη Νέα Υόρκη, όπου ο ήρωάς μας συνεργάστηκε με κορυφαίες εταιρείες του κλάδου, όπως η Dimensional Media Associates Inc. και η Dakota Jackson Inc. Αυτά ήταν μερικά, εν τάχει, στιγμιότυπα από το χθες του Μπάμπαλη, που σήμερα, εκτός από βιομηχανικός σχεδιαστής, είναι και καθηγητής στην ΑΚΤΟ (μάντεψε τι να διδάσκει άραγε).

Και εγώ συνεχίζω να «δειγματίζω» και να απαριθμώ μερικές ακόμα από τις δουλειές του, έργα βασισμένα πάντα στην καθαρή, απλή, εργονομική και γεωμετρική γραμμή - σήμα κατατεθέν του: το βαλιτσάκι-θήκη MacBook Actor για την ολλανδική MUJJO, το ανοιχτήρι κρασιού για την ελβετική Shibui, τα σταντ προϊόντων καταστήματος για την Think Green Natural Foods, και τη σειρά επαγγελματικών προϊόντων Vimitex. Μα αυτό που στα μάτια μου καθιστά τον Μπάμπαλη μεγάλο αρτίστα του ιντάστριαλ ντιζάιν, είναι η περίφημη καρέκλα One Chair που σχεδίασε. Γιατί το συγκεκριμένο «τεμάχιο» θεωρώ ότι απαγαύζει, αποκρυσταλλώνει, αποθεώνει και επιτομεί τη φιλοσοφία του δημιουργού της και τη σχεδιαστική του ωριμότητα που χτύπησε ζενίθ.

Η One Chair είναι μια σπονδυλωτή καρέκλα από μασίφ ξύλο που σχεδιάστηκε επί τούτου, σε συνθήκη ύστερου και αχαλίνωτου καταναλωτικού καπιταλισμού, να προσαρμόζεται πλήρως στις ανάγκες ενός ανθρώπου από την ηλικία των 5 έως 85 ετών. Κοινώς ανθεκτικότητα, οικολογία και ένα ακριβές σύστημα από μηχανικές ρυθμίσεις ως προς το ύψος, το βάθος του καθίσματος και την υποστήριξη της πλάτης, που αναδιαμορφούμενες πλήρως καθώς ο χρήστης μεγαλώνει, την καθιστούν «μια καρέκλα για μια ζωή».

Είναι όμως η One Chair το Magmum Opus του; Δεν νομίζω. Γιατί, στην περίπτωση του Μπάμπαλη, έχουμε να κάνουμε με έναν δημιουργό σε διαρκές keep on going mood. Ανταλλάξαμε κουβέντες περί ντιζάιν και παραφερνάλιων στο στούντιό του στην οδό Αμύντα, ένα νεοκλασικό του 1936, ενώ έξω έπεφτε με ζέση και πάθος μια τυπική θεσσαλονικιώτικη νοεμβριανή βροχή: για τη συμπόρευση, τη συζήτηση, τον συντονισμό, τον διάλογο- συμμετοχικότητα που απαιτείται μεταξύ σχεδιαστή και πελάτη, προκειμένου το αποτέλεσμα να «τρέξει» εμπορικά και να τους δικαιώσει όλους· για την ελληνική εσωστρέφεια (είπαμε, ο βιομηχανικός σχεδιασμός δεν είναι το φόρτε μας).

Τέλος χρόνου, επίλογος: όπως θα ’λεγε και η γιαγιά μου η σοφή, αν παρακολουθούσε την κουβέντα μας κι έριχνε μια ματιά σε κάποιες δουλειές του: «Μόνο καλά πράγματα γεννάει το μυαλουδάκι του και στήνουν τα χεράκια αυτού του παιδιού».