Πρόδρομος Νικηφορίδης: Όταν ο αντιδήμαρχος μπαίνει στον διάλογο των social media
Πώς ακούγονται οι πολίτες στα social media; Ο αντιδήμαρχος Πρόδρομος Νικηφορίδης δίνει στη Thess Voice τις απαντήσεις
Πρόδρομος Νικηφορίδης: Ο αρχιτέκτονας και αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων και Βιώσιμης Κινητικότητας μιλά στη Thess Voice για την καθημερινή του παρουσία στα social media, τις παρεμβάσεις που προκύπτουν από τα σχόλια των πολιτών και τα όρια των αρμοδιοτήτων του
Πότε μια ανάρτηση στο Facebook μπορεί να γίνει αφορμή για μια παρέμβαση στον δημόσιο χώρο; Και τι συμβαίνει όταν ένας αντιδήμαρχος επιλέγει να απαντά ο ίδιος στα σχόλια των πολιτών, να δημοσιοποιεί τις απόψεις του, να εξηγεί τις αποφάσεις του Δήμου, αλλά και να μπαίνει σε συζητήσεις που δεν είναι πάντα εύκολες; Για τον Πρόδρομο Νικηφορίδη, αρχιτέκτονα και αντιδήμαρχο Τεχνικών Έργων και Βιώσιμης Κινητικότητας του Δήμου Θεσσαλονίκης, τα social media αποτελούν πλέον ένα καθημερινό πεδίο επικοινωνίας με τους Θεσσαλονικείς. Μέσα από τις αναρτήσεις του παρουσιάζει την πορεία των έργων, μοιράζεται εικόνες από την πόλη, αναφέρεται σε προβλήματα που προκύπτουν και απαντά στις αντιδράσεις των πολιτών. Δεν αποφεύγει ούτε τις διαφωνίες ούτε τις δημόσιες αντιπαραθέσεις.
Η επιλογή αυτή ανοίγει μια ευρύτερη συζήτηση για τον τρόπο με τον οποίο ένας αιρετός επικοινωνεί με τους δημότες, για τη διαφορά ανάμεσα στην ενημέρωση και την εξήγηση μιας απόφασης, αλλά και για τα όρια της προσωπικής παρέμβασης μέσα σε μια διοίκηση. Στη συνέντευξη που ακολουθεί μιλά για την καθημερινή του παρουσία στα social media, για τις αντιδράσεις που συναντά, τα μηνύματα που λαμβάνει και όσα, όπως ο ίδιος επισημαίνει, δεν μπορεί να λύσει μόνος του ένας αντιδήμαρχος.
- Χρησιμοποιείτε συχνά τα social media για να ενημερώνετε για έργα και παρεμβάσεις του Δήμου Θεσσαλονίκης. Γιατί επιλέξατε αυτόν τον τρόπο επικοινωνίας; Τι σας προσφέρει που δεν μπορεί να προσφέρει μια επίσημη ανακοίνωση;
Η διάδραση είναι για μένα το ζητούμενο. Η έκφραση άποψης, γνώμης για όσα πρόκειται να γίνουν ή γίνονται είναι ένα πολύτιμο εργαλείο κατανόησης και πρόσληψης της όποιας απόφασης από τους συμπολίτες μας. Το παράδειγμα της ασφαλτόστρωσης της σχετικά πρόσφατα πλακοστρωμένης οδού Ελένης Ζωγράφου, που οδηγεί στο Νοσοκομείο Άγιος Δημήτριος, είναι ίσως το πλέον χαρακτηριστικό δείγμα αυτής της σχέσης. Ποτέ δεν θα είχα αντιληφθεί το πρόβλημα χωρίς αυτή τη σχέση. Όταν έγινα κοινωνός όλων αυτών των αιτημάτων και, κυρίως, όταν προσπάθησα να μπω στη θέση ενός τραυματία που μεταφέρεται στο νοσοκομείο με ασθενοφόρο που κυκλοφορεί πάνω σε κακοφτιαγμένο πλακόστρωτο, αποφάσισα να δράσω. Δεν ήταν εύκολο, υπήρχε άρνηση. Έπρεπε να πάρω μια απόφαση «εντέλλεστε»· αυτό και έκανα. Με αποκλειστικά δική μου ευθύνη έγινε το έργο. Έδωσα μεγάλη χαρά στους κατοίκους και ακόμα μεγαλύτερη στους ανθρώπους του νοσοκομείου που ζούσαν το δράμα των ασθενών.
- Στις αναρτήσεις σας δεν δημοσιεύετε μόνο πληροφορίες, αλλά συχνά φωτογραφίες από τα έργα και προσωπικά σχόλια. Θέλετε να δείχνετε στους πολίτες τι συμβαίνει στην πόλη ή να εξηγείτε και τη λογική πίσω από τις αποφάσεις;
Είμαι αντιδήμαρχος, είμαι αρχιτέκτων, είμαι ενεργός πολίτης. Δεν περιορίζομαι και δεν έχω συγκεκριμένη στρατηγική. Η ελευθερία είναι αδιαπραγμάτευτη. Θα γράψω για τα έργα, θα γράψω και για τις επιθέσεις που δέχομαι από κάποιες παρατάξεις της αντιπολίτευσης — δεν τους παρεξηγώ γιατί έχουν στριμωχτεί. Εγώ, βέβαια, πάντα θα απαντώ, κι ας μου λένε σχεδόν όλοι ότι δεν αξίζουν απάντησης. Θα εξηγήσω και θα ενημερώσω για την πορεία των έργων, για τα προβλήματα αλλά και για τα ωραία της πόλης μας, για το περιβάλλον, για τους καθημερινούς ανθρώπους, τις γάτες και τα σκυλιά — κάποια είναι και δικά μου —, για τα φυτά, μικρά και μεγάλα, και οπωσδήποτε για το «παιδί», τη Νέα Παραλία.
Πώς να εξηγήσω κάτι χωρίς φωτογραφίες; Πώς να εξηγήσω την αναγέννηση του Κήπου του Νερού χωρίς φωτογραφίες; Πώς να δείξω την εξέλιξη κάποιων έργων χωρίς φωτογραφίες; Η εικόνα παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ενημέρωση.
- Πώς αντιδρά ο κόσμος; Σας γράφουν για να ζητήσουν πληροφορίες, να επισημάνουν προβλήματα ή να εκφράσουν παράπονα; Έχετε την αίσθηση ότι μέσα από αυτές τις αναρτήσεις έχει ανοίξει ένας πιο άμεσος δίαυλος επικοινωνίας με τους Θεσσαλονικείς;
Πρέπει να τονίσω ότι το γεγονός πως ανταποκρινόμαστε, συναντάμε τους πολίτες, τους ακούμε και προσπαθούμε έχει ενεργοποιήσει τα αντανακλαστικά των πολιτών και ζητούν συνεχώς τη λύση των προβλημάτων. Καθημερινά, με πολλούς και διαφορετικούς διαύλους επικοινωνίας, μαθαίνουμε τι συμβαίνει, ενημερωνόμαστε για το τι έχει γίνει και ενημερώνουμε για το τι θα γίνει.
- Υπάρχει κάποια ανάρτηση που θυμάστε ιδιαίτερα, είτε επειδή προκάλεσε μεγάλη ανταπόκριση είτε επειδή έφερε στην επιφάνεια ένα πρόβλημα που δεν είχατε αντιληφθεί με τον ίδιο τρόπο; Τι κρατήσατε από αυτή την εμπειρία;
Υπάρχουν πολλές, οι περισσότερες αφορούν τη Νέα Παραλία, που πάντα κινητοποιεί την ανταπόκριση των πολιτών. Η Νέα Παραλία λειτουργεί ως μαγνήτης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αυτό, βέβαια, που το τελευταίο διάστημα είχε τεράστια ανταπόκριση ήταν η φωτογραφία μιας πικροδάφνης και ένα σχόλιο σχετικό με τους κινδύνους αυτού του ταπεινού, ανθισμένου για πολλούς μήνες και οπωσδήποτε όμορφου θάμνου: 2.789 likes, 338 σχόλια και 74 κοινοποιήσεις. Αγαπώ το πράσινο, φυτεύω από πολύ μικρός δέντρα, θάμνους και ό,τι φυτρώνει στο χώμα, αγαπώ τη φύση και δείχνω την αγάπη μου με πράξεις. Η ανταπόκριση του κόσμου ήταν απρόβλεπτη· ποτέ δεν φανταζόμουν ότι είμαστε τόσοι πολλοί που έχουμε τόσο ιδιαίτερη σχέση με την πικροδάφνη.
- Όταν δημοσιεύετε για ένα έργο, τα σχόλια δεν είναι πάντα θετικά. Πώς αντιμετωπίζετε την κριτική και τις διαφωνίες; Θεωρείτε ότι τα social media βοηθούν να γίνει ουσιαστική συζήτηση ή συχνά την κάνουν πιο δύσκολη;
Όταν κάνω μια ανάρτηση για να ανακοινώσω τη συμμετοχή του έργου της Νέας Παραλίας στην πολύ μεγάλη έκθεση αρχιτεκτονικής στο Δημόσιο Καπνεργοστάσιο στην Αθήνα και κάποιος σχολιάζει για τα τεκταινόμενα στον ΠΑΟΚ, σηκώνω τα χέρια ψηλά. Όταν παρουσιάζω ένα έργο και ο συμπολίτης νοιάζεται και γράφει για τη λακκούβα μπροστά από το σπίτι του, τον ενημερώνω ότι η λακκούβα μπροστά από το σπίτι μου θα είναι η τελευταία που θα κλείσει. Καθημερινά εξηγώ ότι δεν κάνω ό,τι θέλω· όταν υπάρχει μελέτη, αυτή θα υλοποιηθεί.
- Σε ζητήματα που διχάζουν την κοινή γνώμη, όπως το ντεκ στην παλιά παραλία, επιλέγετε να τοποθετείστε δημόσια μέσα από τα social media. Τι θέλετε να πετύχετε με αυτές τις παρεμβάσεις: να ενημερώσετε, να εξηγήσετε τη θέση σας ή να απαντήσετε σε όσα γράφονται;
Η δημόσια τοποθέτηση για όλα τα θέματα είναι δεδομένη. Αλίμονο αν δεν είχα τεκμηριωμένη άποψη ως αρχιτέκτονας που ασχολήθηκα 40 χρόνια με τον δημόσιο χώρο. Το ότι είμαι αντιδήμαρχος και μέλος μιας διοίκησης εμπεριέχει κάποια θέματα, επειδή, όμως, δεν θα κάνω καριέρα, δεν με απασχολεί η έκθεση των απόψεών μου. Το ντεκ στην Παλιά Παραλία δεν δίχασε την κοινή γνώμη. Ο άξονας και η πλατεία Αριστοτέλους έχουν διχάσει την πόλη και προσπαθούμε να εξηγήσουμε την αναγκαιότητα της ανάπλασης. Πολλές αναπλάσεις έχουν δημιουργήσει προβλήματα σε όλη την επικράτεια. Η σωστή ενημέρωση, η σωστή διαχείριση και η αποφασιστικότητα της δημοτικής αρχής οφείλουν να εξασφαλίσουν τη βιωσιμότητα, που είναι το ζητούμενο των πολιτών.
- Υπάρχει, κατά τη γνώμη σας, διαφορά ανάμεσα στο να ενημερώνει ένας αντιδήμαρχος τους πολίτες και στο να προσπαθεί να τους πείσει για μια απόφαση; Πώς κρατάτε αυτή την ισορροπία, ειδικά όταν υπάρχει έντονη διαφωνία;
Διαφωνίες υπάρχουν πάντα και πρέπει να υπάρχουν. Υπάρχουν γιατί κάποιοι διαφωνούν από κεκτημένη ταχύτητα. Μπορείς να εξηγήσεις και να κερδίσεις. Κάποιοι διαφωνούν από άγνοια· εδώ, αν υπάρχει καλή θέληση, τους πείθεις. Αυτούς που ποτέ δεν θα πείσεις είναι τα τρολ που κάνουν τη δουλειά τους ή κάποιους που έχουν λόγους και ενίοτε είναι κακοπροαίρετοι.
- Πόσο χρόνο αφιερώνετε στην επικοινωνία μέσω των social media; Απαντάτε ο ίδιος στα σχόλια και στα μηνύματα ή υπάρχει κάποιος άλλος τρόπος διαχείρισης; Είναι κάτι που έχει γίνει πλέον μέρος της καθημερινής δουλειάς σας;
Απαντώ σχεδόν πάντα στα σχόλια, προσωπικά, και προσπαθώ, ανάλογα με την περίσταση, να δώσω εξηγήσεις. Υπάρχουν συμπολίτες που ξεκίνησαν την επικοινωνία εχθρικά και, μετά από καιρό, επειδή συνειδητοποιούν πράγματα και καταστάσεις, έχουν γίνει θερμοί υποστηρικτές. Κάνω πρωί πρωί, στο ξεκίνημα της ημέρας, συνήθως μία ανάρτηση για ένα επίκαιρο θέμα. Ανάλογα με τον φόρτο εργασίας, ρίχνω πού και πού ένα βλέμμα. Αυτό που μόνο εγώ βλέπω είναι τα δεκάδες προσωπικά μηνύματα που παίρνω κάθε εβδομάδα. Καθημερινά δέχομαι πολλά μηνύματα για προβλήματα που παρουσιάζονται, ευχαριστώ τους αποστολείς για την ενημέρωση και τα προωθώ στις υπηρεσίες.
Ως αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων και Βιώσιμης Κινητικότητας έχω την ευθύνη όλων των δημοτικών κτιρίων, 220 σχολικών μονάδων, όλων των δρόμων και πεζοδρομίων, της κυκλοφορίας και των αδειών σχετικά με την κυκλοφορία, του ηλεκτροφωτισμού, των 70 παιδικών χαρών, του σχεδιασμού και της επίβλεψης της κατασκευής των πλατειών, πάρκων, πεζοδρόμων, κτιρίων και κτιριακών συγκροτημάτων, των ευρωπαϊκών προγραμμάτων. Είμαι επίσης μέλος του Δημοτικού Συμβουλίου και μέλος της Δημοτικής Επιτροπής, ενός εννεαμελούς οργάνου εκλεγμένων που συνεδριάζει κάθε εβδομάδα και παίρνει σημαντικές αποφάσεις.
- Έχετε αλλάξει τον τρόπο που επικοινωνείτε από τότε που αναλάβατε τη θέση του αντιδημάρχου; Υπάρχουν πράγματα που μάθατε από τις αντιδράσεις των πολιτών και σας έκαναν να προσεγγίζετε διαφορετικά μια ανάρτηση ή ένα θέμα;
Έχω αλλάξει ως άνθρωπος από τότε που εκλέχτηκα και ανέλαβα όλα αυτά τα καθήκοντα. Την πρώτη χρονιά είχα επιπλέον τη συντήρηση του πρασίνου, το περιβάλλον και τα αδέσποτα. Χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια και εκπαίδευση ηρέμησα· πάντα είχα εκρηκτικό χαρακτήρα, σίγουρα και η ηλικία έπαιξε καθοριστικό ρόλο. Με όλα όσα μου συμβαίνουν καθημερινά δεν θα μπορούσα να επιβιώσω διαφορετικά. Προφανώς προσπαθώ να μπω στη θέση των πολιτών, μερικές φορές, βέβαια, είναι αδύνατον γιατί κάποιοι χρήζουν ιατρικής φροντίδας. Ευτυχώς, είναι ελάχιστοι.
Με υπομονή, επιμονή και μερικές φορές με χιούμορ μπορεί ο πολίτης να καταλάβει το πρόβλημα. Σε πρόσφατη ανάρτηση σχετικά με την υποστύλωση των δέντρων μετά από θεομηνίες έγραψα ότι μου πήρε 7 μήνες για να γίνει πραγματικότητα. Οι υπηρεσίες πρασίνου συνήθως επιλέγουν δραστικά μέτρα και κόβουν τα δέντρα όταν πάρουν μια κλίση, σπάνια τα υποστυλώνουν για να μην πέσουν και δημιουργήσουν προβλήματα. Κάποιος γνωστός, που γνωρίζει, πιστεύω, τον αγώνα που δίνω, έγραψε ένα ειρωνικό σχόλιο. Ενώ ξέρω ότι είναι συνομήλικός μου, του έγραψα ότι όταν μεγαλώσει θα καταλάβει, με την έννοια ότι όταν δεν έχεις γνώση του τι μπορεί να συμβαίνει στη διοίκηση είναι δύσκολο να κατανοήσεις τα εμπόδια και τον αναγκαίο χρόνο όταν πας να κάνεις κάτι για πρώτη φορά. Μερικές φορές το χιούμορ σώζει.
- Τελικά, πώς καταλαβαίνετε ότι αυτή η επικοινωνία έχει αποτέλεσμα; Από το ενδιαφέρον που δείχνει ο κόσμος, από τις συζητήσεις που ανοίγουν ή από το αν οι πολίτες αισθάνονται ότι έχουν καλύτερη εικόνα για το τι γίνεται στην πόλη; Και τι θα θέλατε να αλλάξει στον τρόπο με τον οποίο συζητάμε για τη Θεσσαλονίκη στα social media;
Θα ήθελα να γνωρίζουν ότι κάποια πράγματα δεν γίνονται. Θα ήθελα να καταλάβουν ότι ο αντιδήμαρχος δεν κάνει ό,τι θέλει· μπορεί να επηρεάσει, μπορεί να πιέσει. Αν οι υπηρεσιακοί παράγοντες είναι αρνητικοί, θα πρέπει να πάρει μια ευθύνη που μπορεί και να μην του αναλογεί. Προσωπικά έχω πάρει τέτοιες πρωτοβουλίες και παίρνω συχνά όταν οι απαιτήσεις το επιβάλλουν.
Καταλαβαίνω ότι η επικοινωνία έχει αποτέλεσμα γιατί αποδεικνύει ότι ο αγώνας είναι ταχύτητας και αντοχής ταυτόχρονα. Με το προσωπικό μου σκούτερ κάνω πολλές δεκάδες χιλιόμετρα κάθε μέρα, από πρόβλημα σε πρόβλημα, από εργοτάξιο σε εργοτάξιο. Δεν έχω ποτέ χρησιμοποιήσει για μένα υπηρεσιακό όχημα, κι ας έγραψε ένας πολίτης χτες ότι δεν με νοιάζει η ακρίβεια της βενζίνης γιατί κινούμαι με υπηρεσιακό όχημα. Δεν του απάντησα ότι εγώ πληρώνω τη βενζίνη του δικού μου σκούτερ. Μερικές φορές παραιτούμαι όταν νιώσω ότι δεν αξίζει τον κόπο.
Η επικοινωνία μέσω των social media μπορεί να φέρει έναν αιρετό πιο κοντά στους πολίτες, να κάνει ορατά προβλήματα που διαφορετικά ίσως έμεναν εκτός δημόσιας συζήτησης και να δώσει στους δημότες τη δυνατότητα να εκφράσουν άμεσα τις παρατηρήσεις τους. Δεν καταργεί, ωστόσο, τις διοικητικές διαδικασίες, τις αρμοδιότητες των υπηρεσιών ούτε τις ευθύνες που συνοδεύουν κάθε δημόσια απόφαση. Ο ίδιος επιμένει ότι η καθημερινότητα ενός αντιδημάρχου είναι ένας αγώνας ταχύτητας και αντοχής. Οι αναρτήσεις, οι απαντήσεις και οι δημόσιες τοποθετήσεις είναι ένα μέρος αυτής της καθημερινότητας. Το ουσιαστικό ερώτημα, όμως, παραμένει έξω από την οθόνη: κατά πόσο ο διάλογος που ανοίγει στα social media μπορεί να μεταφραστεί σε παρεμβάσεις που βελτιώνουν πραγματικά την καθημερινότητα στην πόλη.